សេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ លុយបាត់អស់

ពេលសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ (economic downturn or recession) មិនមែនថាលុយ "បាត់" បែបអញ្ចឹងទេ ប៉ុន្តែវាប្រែពីដៃមនុស្សមួយទៅមនុស្សមួយ ហើយអាចត្រូវ "បង្រួម" ឬ "ដាច់ចេញពីសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច"។ នេះជាមូលហេតុសំខាន់ៗដែលធ្វើអោយលុយដូចជាហាក់បាត់៖

1. ការវិលវត្ដនៃលុយបន្ថយ: នៅពេលមនុស្សខ្វះជំនឿចិត្ត អ្នកប្រើប្រាស់និងសហគ្រាសនឹងចាប់ផ្តើមកាត់បន្ថយការចំណាយ។ ពេលនេះ លុយមិនត្រូវប្រើប្រាស់ទេ នោះស្មើនឹងវាជាប់គាំងនៅទីណាមួយ ដូចជាគណនីធនាគារ។

2. ការវិនិយោគកាន់តែតិច: អ្នកលក់មិនចង់ពង្រីកអាជីវកម្ម ឬបើកការងារថ្មី ព្រោះពួកគេមិនប្រាកដថានឹងទទួលបានប្រាក់ចំណេញ។ វា បង្កើនអត្រាធ្វើការហួសកំណត់ និងបន្ថយប្រាក់ចំណូល។

3. តម្លៃភាគហ៊ុន ឬទ្រព្យសម្បត្តិធ្លាក់ចុះ: នៅពេលតម្លៃភាគហ៊ុន ឬអចលនទ្រព្យធ្លាក់ចុះ អ្នកមាននឹងមានអារម្មណ៍ថា "ខ្ចី" ឬ "ខាតលុយ" ទោះបីវាអម្រឹតក៏ដោយ។ វាធ្វើអោយពួកគេចាប់ផ្តើមកាត់បន្ថយការចំណាយ។

4. បំណុលកើនឡើង: នៅពេលអ្នកខ្ចីលុយមិនអាចសងបាន វាធ្វើអោយស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុប្រឈមនឹងការខាតបង់ និងបន្ថយការផ្តល់ខ្ចីថ្មី។

5. ការបោះពុម្ពលុយ និងគោលនយោបាយប្រាក់: ពេលខ្លះធនាគារជាតិនឹងកែប្រែគោលនយោបាយប្រាក់ ដូចជាធ្វើអោយការបោះពុម្ពលុយយឺត ឬបន្ថយការផ្តល់ខ្ចី ដែលធ្វើអោយមាន "តិចលុយ" ក្នុងប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច។

សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន៖ លុយមិនបាត់បង់ទេ ប៉ុន្តែវាដូចជាមិនវិលវត្ដសកម្មទេ។ វាអាចជាប់នៅក្នុងធនាគារ ច្រានចោលពីសេដ្ឋកិច្ច (idle money) ឬនៅក្នុងទ្រព្យសម្បត្តិដែលតម្លៃធ្លាក់។

ចង់ឲ្យខ្ញុំពន្យល់បែបរូបភាពឬគំរូអាជីវកម្មមួយទេ?